Gün içerisinde vücudumuza zindelik katan kültürümüzün bir parçası haline gelen kahve nerede ve nasıl üretiliyor gelin kısaca bir göz atalım.
Kahve aslında ağaçta yetişen bir meyvedir. Kahve ağacı her iklimde yetişmeyen narin bir bitkidir. Ekvator çizgisinin 250 Kuzey ve 250 Güney paralelleri arasında (Aynı zamanda kahve kemeri olarak anılır) yer alan ülkelerde yetişmektedir.
Asya kıtası ile Amerika kıtasına kadar uzanan 60 ülke tarafından yetiştirilir. Petrolden sonra en çok ticareti yapılan hammadde olan kahve,200 milyar dolarlık ekonomiye sahiptir.
Kahvenin özüne inecek olursak aslında Arabica ve Robusta olarak iki ana bitki türünden meydana gelmektedir. Arabica dünya üretiminin yaklaşık %70’ini karşılıyor, Robusta ise yetiştirmesi daha kolay ve ekonomik bir bitkidir.
Sonrasında yetiştiği yörelere göre farklı kahve çeşitlerine ayrılmıştır. Ülkenin iklim özellikleri çekirdeğin kalitesini ve lezzetini direkt olarak etkilediğinden dolayı damak zevkine göre seçimler yapılmaktadır.
Kahvenin özelliklerini;kahve bitkisinin türü, yetiştiği toprağın kimyası, hava durumu, yağış ve güneş alma miktarı ile yetiştiği tarlanın denizden yüksekliği etkiler.
Bu ana faktörler yanında, toplanması ve sonrasındaki üretim süreci de kahvenin tadını ve kalitesini önemli ölçüde etkiler. Kahve işleme süreci ülkeden ülkeye,coğrafyadan coğrafyaya farklılık gösterir.
Dünyanın en önemli 3 kahve üreticisi ülkelerin kahve çekirdeğinin özelliklerine beraberbakalım :
Kahve Tüketimi
Uluslararası Kahve Örgütü, küresel kahve tüketiminin 166 milyon çuvalı (1 çuval 60 kg) geçeceğini öngörüyor.
Bir yıl içinde dünya 400 milyar fincan kahve tüketiyor.
En çok kahveyi tüketenler ise genellikle Baltık ülkeleri.
Hem iklim şartları hem de kahve kültürünün tam anlamıyla günlük hayata oturmasıyla insanlar için vazgeçilmez bir içecek olmayı başarmış.
Kanada, Lüksemburg, Belçika, İsviçre, İsveç, Hollanda, Danimarka, İzlanda, Norveç ve Finlandiya en çok kahve tüketen ülkeler arasında yer alıyor.
En çok tüketilen kahve çeşitleri; Espresso, Doppio, Americano, Latte, Cappuccino, Macchiato, Mocha, Irish Coffee (İrlanda Kahvesi) ve Türk kahvesidir.
Kahve konusunda yapılan yeni bir araştırmaya göre, düzenli olarak kahve tüketiminin sağlığa yararı olacağı yönünde sonuçlar ortaya konuldu.
Annals of Internal Medicine adlı tıp dergisinde uluslararası bir araştırma ekibinin 10 Avrupa ülkesinde yarım milyondan fazla kişinin ölüm oranları incelendi.
Yapılan gözlemler sonucu, kahve tüketimi günlük 580 mililitreden fazla olan erkeklerin hayatını kaybetme oranı kahve içmeyenlere oranla %12 daha düşük.
Bu oran kadınlarda %7.
Araştırma ekibinin başkanı Marc Gunter, olumlu yönde çıkan bulgulara rağmen temkinli mesajlar veriyor.
Gunter, “Uzun süre gözleme dayalı araştırmaların sınırlı olması nedeniyle kahve içilmesi veya içilmemesi yönünde tavsiye veremiyoruz” dedi.
Ancak Gunter, günde 3 fincan dolayındaki kahve tüketiminin sağlığa zararlı olmadığı, bilakis olumlu etkileri olabileceği yönünde sonuçlara ulaştıklarını kaydetti.
Kısa Not
Bir süre önce kahvede en büyük tüketiciler arasında yer alan Avrupa’dan, bir diğer büyük tüketici olan ABD’ye kahve sevkiyatları yapıldı.
Kaynaklar, Arabica kahvesinin büyük kısmının Orta ve Güney Amerika'da üretilmesinden dolayı, büyük bir tüketim bölgesinden diğerine ticaret yapmanın oldukça sıradışı olduğunu belirtiyorlar.
İlerleyen dönemlerde kahve fiyatlarında yeni zirveler görmemiz ihtimal dahilinde.
En önemli kahve üreticisi olan Brezilya'da hasadın tarihi ortalamasının gerisinde kalması, fiyatta itici güç olmaya devam edecektir.
Türkiye
Türkiye’de sıcak içecek pazarı büyümeye devam ediyor.
Sektörün 2016 yılında pazar büyüklüğü 500 milyon TL iken, bu rakam 2021'de 3 milyar TL'ye ulaştı.
Son 10 yılda kişi başına düşen kahve tüketimi 350 gramdan 1.1 kilograma çıkmış durumda.
Türkiye kahve pazarının tüketim olarak AB’nin altında olması, yatırımcılar için büyük fırsatlar sunuyor.
Özellikle roastery adı verilen kahve kavurma tesislerinin kurulumu ve üretimi için de yoğun yatırımların olması, en dikkat çekici konulardan birisi.
Tüketim listesinde Türk kahvesi ilk sıradaki yerini koruyor.
Ancak soğuk hazır kahveler, filtre kahve ve diğer espresso bazlı içeceklerin tüketimi de her geçen gün artıyor.
Türkiye’de genel olarak espresso bazlı içecekler içinde de sütlü olanlar ağırlıkla tercih ediliyor.
En çok tüketilen caffe latte ve cappuccino gibi sütlü ürünler, espresso bazlı kahve türleri arasında yer alıyor.
Kısa Kısa
1. Ülkemizin en yaygın tüketilen ve en popüler kahve çeşidi Türk kahvesidir.
2. Türkiye'de kahve çekirdekleri yetişmese de, Türk kahvesinin pişirilme şekli diğer kahvelere göre daha farklıdır.
3. Türk kahvesi ocakta, kumda, közde gibi farklı tekniklerle pişirilebilir.
4. Türk kahvesi genellikle kahve ve su ikilisinden oluşsa da, isteğe göre damla sakızı, süt veya buz eklenebilir.
5. Türk kahvesi genellikle lokum veya çikolata ile birlikte sunulur. Yanında içme suyu da servis edilir.
6. Türk kahvesinin farklı tekniklerle pişirilmesiyle “mırra” ismi verilen sert kahve hazırlanabilir.
7. Türkiye'de kahve, arkadaş veya akrabalarla oturularak sohbet eşliğinde içilir. Biten kahveler ters çevrildiğinde fala bakmak da çok meşhurdur.
